راستگوست . راوى اين سخن مىگويد : زمانى كه خبر فتح مكه به ما رسيد همهء قبايل اقدام به پذيرش اسلام كردند . « 1 » زمانى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از ذى الجوشن ضبابى خواست تا اسلام را بپذيرد . گفت : وقتى اسلام را خواهد پذيرفت كه او بر كعبه پيروز شود . « 2 » زمانى پيش از فتح مكه ، طايفهء بنى عبد بن عدى براى پذيرش اسلام نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم آمدند . آنان گفتند : اگر با گروهى غيرقريش جنگ كنى همراهيت مىكنيم ، اما با قريش جنگ نخواهيم كرد . « 3 » مسعودى اين واقعيت را با اين عبارت روشن مىگويد : زمانى كه مكه فتح شد ، عرب تسليم اسلام شد . « 4 » و در جاى ديگر گفته شده است كه : لا تذلُّ العرب حتى يذل اهل مكه . « 5 » فضاله نيز كه در روز فتح مسلمان شد آن روز را روز نابودى شرك دانست و در شعرى گفت ! اگر در اين روز بودى مىديدى كه : لرأيت دين اللّه أضحى و بَيّنا * والشّرك يَغشى وَجْهه الاظلام « 6 » ابن اسحاق نيز در اين باره توضيحاتى آورده است . « 7 » زمانى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در مكه بود ، - بين پانزده تا بيست روز - خالدبن وليد را همراه گروهى به سوى قبيلهء بنى جذيمة فرستاد تا به اسلام دعوتشان كند . اين قبيله در ناحيهء يَلَمْلم سكونت داشتند . زمانى كه آنان خالد را با جمعى از مسلمانان - سيصد و پنجاه نفر - ديدند به اتكاى اسلام و اذان و مسجد خود آسوده خاطر بودند . خالد در برابر آنان ايستاد و پرسيد : چرا سلاح در دست داريد ؟ گفتند : براى دفاع از دين اسلام در برابر مخالفان و در نقلى ديگر : براى دفاع در برابر دشمنان خود . « 8 » پس از آن به دستور خالد سلاح را زمين گذاشتند ، اما خالد آنان را اسير كرد و برخى را به برخى ديگر بست . در آن لحظه ميان مسلمانان اختلاف شد تا آن كه در نيمه‌هاى شب منادى خالد فرياد زد : هركس اسيرخويش رابكشد ! كسانى از بنوسليم كه همراه خالد بودند اسيرانشان را گشتند ، اما مهاجرين و انصار از فرمان او سرپيچى كردند . « 9 » پس از آن كه به مكه آمدند ، عمر وعبد الرحمان بن عوف به خالد گفتند : تو به خاطر عمويت فاكه ، كه در جاهليت به دست

--> ( 1 ) . طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 336 ( 2 ) . مجمع الزوائد ، ج 6 ، ص 162 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 5 ، ص 39 ( 3 ) . طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 306 ( 4 ) . التنبيه والاشراف ، ص 239 [ فلما فتح مكه انقادت العرب للاسلام ] . ( 5 ) . المصنف ، ابن ابى شيبه ، ج 7 ، ص 410 ( 6 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 4 ، ص 417 ؛ ابن اسحاق اشعار فراوانى دربارهء فتح مكه آورده كه برخى بسيارجالب است . ( 7 ) . همان ، ج 4 ، ص 560 ( 8 ) . نك : طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 147 ( 9 ) . المغازى ، ج 3 ، ص 876